BÀI KIỂM TRA KHẢO SÁT ĐỘI TUYỂN
BÀI SỐ 2
PHẦN I: ĐỌC -HIỂU (10đ)
Đọc kĩ bài thơ sau và trả lời các câu hỏi:
TIẾNG CHIM BUỔI SÁNG
Sáng ra trời rộng đến đâu
Trời xanh như mới lần đầu biết xanh
Tiếng chim lay động lá cành
Tiếng chim đánh thức chồi xanh dậy cùng
Tiếng chim vỗ cánh bầy ong
Tiếng chim tha nắng rải đồng vàng thơm
Gọi bông lúa chín về thôn
Tiếng chim nhuộm óng cây rơm trước nhà
Tiếng chim cùng bé tưới hoa
Mát trong từng giọt nước hòa tiếng chim
Vòm cây xanh, đố bé tìm
Tiếng nào riêng giữa trăm nghìn tiếng chung
Mà vườn hoa cũng lạ lùng
Nghiêng tai nghe đến không cùng tiếng chim
(Định Hải)
Khoanh tròn vào một phương án trả lời đúng cho mỗi câu hỏi
Câu 1(1đ) a/ Bài thơ viết theo thể thơ gì?
A. Lục bát
B. Tám tiếng
C. Sáu tiếng
D. Tự do
b/ Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Biểu cảm
D. Nghị luận
Câu 2(1đ)Đánh dấu nhân vào ô em cho là đúng:
A. Bài thơ viết về âm thanh của tiếng chim buổi sáng có ý nghĩa đánh
thức và lay gọi mọi sự vật.
B. Bài thơ viết về bầu trời, hàng cây buổi sáng rất đẹp, đầy sức sống
C. Bài thơ viết về những bông lúa chín vàng tươi trên cánh đồng
Câu 3 (1,đ)Nối cột A với cách hiểu nghĩa ở cột Bsao cho phù hợp
A
B
a.Nghĩa gốc
tha (tha nắng)
b. Nghĩa chuyển
Câu 4.(1đ)Xác định từ loại của từ “tiếng chim” và từ “vỗ” trong câu thơ
“Tiếng chim vỗ cánh bầy ong”
Câu 5. (1đ) Phát triển từ “tiếng chim” thành một cụm danh từ?
Câu 6. (1đ) Cho các từ sau: kéo, mang, đội, gọi, rủ, em thử thay thế từ
“tha” trong câu thơ sau xem có được không? Giải thích vì sao?
“Tiếng chim than nắng rải đồng vàng thơm”

Câu 7.( 2đ) Chỉ ra nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Tiếng chim lay động lá cành
Tiếng chim đánh thức chồi xanh dậy cùng
Tiếng chim vỗ cánh bầy ong
Tiếng chim tha nắng rải đồng vàng thơm
Câu 8.(2đ)Nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên trong đoạn
thơ trên (Trình bày từ 7-10 dòng)
PHẦN II. VIẾT VĂN (10đ)
Cảm nhận của em về bài thơ “Quê hương” của nhà thơ Tế Hanh
BÀI LÀM

............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

Hướng dẫn làm bài
Phần đọc- hiểu
Câu 1: A – lục bát
Câu 2: Đánh X vào A
Câu 3: Nối 1 với b
Câu 4: “tiếng chim”- danh từ; “vỗ”- động từ
Câu 5: VD: Cụm danh từ: những tiếng chim; tất cả những tiếng chim
Câu 6: Không thay thế được vì nghĩa từ “tha” là mang đi bằng cách ngậm chặt ở
miệng hoặc mỏ. Như vậy mới phù hợp với âm thanh “ Tiếng chim” thoát ra từ miệng và
từ “tha” có sức gợi hình, gợi cảm hơn. Các từ đã cho không có ý nghĩa này nên không phù
hợp.
Câu 7: Biện pháp nhân hóa “lay, đánh thức” chỉ hoạt động con người để miêu tả
tiếng chim buổi sáng
-Tác dụng: Giúp ta cảm nhận được tiếng chim buổi sáng có ý nghĩa thật sâu sắc.
Không chỉ làm cho sự vật xung quanh trở nên đầy sức sống, mà còn thôi thúc chúng đem
lại những lợi ích thiết thực cho con người “vỗ cánh bầy ong” đi tìm mật cho đời, “tha
nắng rải đồng vàng thơm” làm nên những hạt lúa vàng nuôi sống con người.
Câu 8. Học sinh cảm nhận được:
-Bức tranh thiên nhiên với không gian cao rộng, thoáng đãng, trong trẻo…
-Có cảnh vật, màu sắc, âm thanh… đẹp đẽ, quyến rũ
Gợi ý đoạn:
Phép nhân hóa đã giúp cho lời thơ thêm phần sinh động, gợi hình, gợi cảm và tăng
sức hấp dẫn, lôi cuốn đối với người đọc. Qua hàng loạt các hình ảnh ”tiếng chim lay
động lá cành” rồi ”tiếng chim tha nắng rải đồng vàng thơm”, khung cảnh thiên nhiên
hiện ra thật tươi đẹp. Thậm chí có thể nói là đẹp giống như một bức tranh sơn mài do một
nghệ nhân tài năng tạo ra. Bức tranh thiên nhiên lại càng thêm sinh động, gần gũi với
người đọc hơn khi tiếng chim được nhân hóa. Với sự quan sát tinh tế rồi liên tưởng độc
đáo, phong phú của tác giả thì khung cảnh buổi sáng đã được khắc họa vô cùng chi tiết,
tỉ mỉ, sinh động, khiến cho người đọc không khỏi ngỡ ngàng, xuýt xao, trầm trồ.
Phần viết văn
A. Mở bài:
- Giới thiệu tác giả tác phẩm: Tế Hanh là một nhà thơ nổi tiếng với hồn thơ dạt dào
tình cảm, đặc biệt là tình cảm đối với quê hương của mình. Bài thơ “Quê hương” chính là
một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ này.
- Khái quát nội dung, nghệ thuật: “Quê hương” chính là tình cảm, tấm lòng thương
nhớ của tác giả - một người con xa quê.
B. Thân bài:
Cảm nhận về nội dung:
*Bức tranh tươi sáng, sinh động của làng quê miền biển và khung cảnh lao động của
người dân;
- Bức tranh làng quê miền biển hiện lên yên bình, tươi sáng qua các hình ảnh “trời
trong”, “gió nhẹ”, “sớm mai hồng”.
- Khung cảnh lao động của người dân:
+ Ra khơi với điều kiện thời tiết thuận lợi và hừng hực khí thế.
+ Chiếc thuyền như một chiến binh dũng mãnh, được miêu tả bằng một loạt các động
từ mạnh “hăng”, “phăng”, “mạnh mẽ vượt”,…, thể hiện sự dũng mãnh, tràn đầy sức sống,
sẵn sàng đương đầu với biển cả bao la, chinh phục thiên nhiên.

+ Hình ảnh cánh buồm đầy lãng mạn, thi vị khi được so sánh với “mảnh hồn làng”.
Cánh buồm chính là linh hồn, là biểu tượng của người dân làng chài. Cánh buồm ấy hiên
ngang “rướn” mình lên, nổi bật giữa nền trời bao la ngoài biển khơi, như chính con người
đang đứng giữa biển, làm chủ thiên nhiên.
- Cảnh người dân trở về sau 1 ngày lao động:
+ Khung cảnh tươi vui, nhộn nhịp của người dân khi đón một mẻ cá bội thu.
+ Hình ảnh người dân chài trở về sau 1 ngày lao động hiện lên thật đẹp. Không phải là
làn da trắng trẻo, mịn màng, mà là một làn da “ngăm rám nắng” – ấy là cái nắng, cái muối
của biển khơi. Đặc biệt, phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “nồng thở vị xa xăm” đầy chất
lãng mạn, thi vị khiến cho hình ảnh con người như đẹp hơn bao giờ hết.
+ Hình ảnh con thuyền với những động từ nhân hóa “im”, “mỏi”, “nằm”, “nghe”,…
khiến cho con thuyền trở nên sinh động, có hồn, như một con người thực – một người bạn
gắn bó của người dân làng chài.
* Thông qua đó, tác giả thể hiện nỗi nhớ da diết và tình cảm thắm thiết của mình
với quê hương
- Nỗi nhớ da diết, chân thành, giản dị, tự nhiên của một người con xa quê.
- Câu thơ cuối như một lời thốt ra từ trái tim của tác giả, cái “mùi nồng mặn” ấy
chính là hương vị của biển khơi, của cá tôm, của cả những người dân lao động nơi đây.
Đó là thứ mùi vị đặc trưng mà có lẽ bất cứ người dân miền biển nào khi xa quê cũng đều
nhớ về nó.
Cảm nhận về nghệ thuật
- Thể thơ tám chữ hiện đại, phóng khoáng, dễ dàng bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm
xúc.
- Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc như lời ăn tiếng nói, không hoa mỹ, ước lệ.
- Hình ảnh so sánh, liên tưởng độc đáo.
- Các biện pháp tu từ được sử dụng tinh tế, đặc biệt là phép ẩn dụ chuyển đổi cảm
giác.
C. Kết bài:
- Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của tác phẩm: Bài thơ “Quê hương” đã thể
hiện tình cảm yêu thương, trân trọng, nhớ nhung của tác giả với quê hương của mình.
- Liên hệ và đánh giá tác phẩm: Bài thơ được đánh giá là một trong những bài thơ
hay nhất viết về tình cảm quê hương mộc mạc, chân thành.
Bài tham khảo
Quê hương là nguồn cảm hứng bất tận của nhiều nhà thơ Việt Nam, đặc biệt là Tế
Hanh – một tác giả nổi bật trong phong trào Thơ mới và sau các mạng vẫn tiếp tục sáng
tác dồi dào. Trong số những tác phẩm nổi tiếng của ông, bài “Quê hương” đã được viết
bằng cả tấm lòng yêu mến thiên nhiên, đặc biệt là ca ngợi vẻ đẹp của con người và cuộc
sống nơi làng chài.
Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ phối hợp cả hai kiểu gieo vần liên tiếp và
vẫn ôm đã phần nào thể hiện được nhịp sống hối hả của một làng chài ven biển:
“Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá”.
Quê hương trong tâm tưởng của Tế Hanh là một làng chài nằm trên cù lao giữa
sông và biển. Đó là một làng chài sóng nước bao vây, một khung cảnh làng quê như đang
mở ra trước mắt chúng ta vô cùng sinh động với “trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng”.

Không gian như trải ra xa, bầu trời cao hơn, trong trẻo, gió nhẹ, rực rỡ nắng hồng của
buổi bình minh đang đến báo hiệu cho một ngày mới bắt đầu mang theo bao hi vọng, tinh
thần hăng hái của biết bao con người trên chiếc thuyền ra khơi:
“Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang”.
Nếu ở trên là miêu tả cảnh vật thì ở đây đặc tả bức tranh lao động đầy hứng khởi
và dạt dào sức sống. Con thuyền so sánh như con tuấn mã tạo cảm giác mạnh mẽ hơn, thể
hiện niềm vui và hứng khởi của những người dân chài. Những động từ “hăng”, “phăng”
và “vượt” đã diễn tả ấn tượng khí thế vô ùng dũng mãnh của con thuyền toát lên sức sống
tràn trề, đầy nhiệt huyết. Vượt lên trên cả sóng và gió, con thuyền căng buồm ra khơi với
tư thế hiên ngang, cường tráng:
“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”.
Từ hình ảnh thiên nhiên, tác giả liên tưởng đến “hồn người” với tâm hồn nhạy
cảm và tấm lòng gắn bó với quê hương làng xóm. Cánh buồm trắng là hình ảnh quen
thuộc nay trở nên lớn lao hơn hết. Cánh buồm trắng thâu gió vượt biển khơi như hồn
người đang hướng tới tương lai tốt đẹp. Ta có thể thấy phép so sánh ở đây đã gợi ra vẻ
đẹp bay bổng mang ý nghĩa lớn lao. Qua câu thơ này, ta thấy được sự trìu mến thiêng
liêng, sự hy vọng mưu sinh của người dân chài được gửi gắm vào cánh buồm đầy gió.
Hình ảnh con người trên chiếc thuyền nhỏ bé nhưng không nhỏ nhoi cô độc mà thể hiện
sự chủ động, làm chủ thiên nhiên để lại cho em ấn tượng mạnh mẽ.
Cả đoạn thơ tiếp theo là khung cảnh quê hương và dân chài bơi thuyền ra đánh cá,
thể hiện nhịp sống hối hả của những con người năng động, sự phấn khỏi, hi vọng trong
từng ánh mắt của ngư dân mong đợi ngay làm việc với kết quả tốt đẹp:
“Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng”.
Với những tính từ “ồn ào”, “tấp nập” đã toát lên không khí đông vui, hối hả đầy
sống động của cánh buồm đón ghe đầy cá trở về. Ta như sống trong không khí ấy, được
nghe lời cảm tạ chân thành đất trời sóng yên, biển lặng để người dân chài trở về an toàn
và cá đầy ghe, được nhìn thấy “những con cá tươi ngon thân bạc trắng”. Tác giả không
miêu tả công việc đánh bắt cá ra sao, nhưng chúng ta cũng có thể tưởng tượng được đó là
những giờ phút lao động không mệt mỏi để đạt được thành quả như mong đợi. Sau đó là
hình ảnh con thuyền và con người trở về nghỉ ngơi:
“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”.
Đây là những câu thơ hay và tinh tế nhất của bài thơ mà em ấn tượng nhất. Hình
ảnh tả thực “làn da ngăm rám nắng” hiện lên mang dấu ấn sâu sắc kết hợp với cảm nhận
lãng mạn “cả thân hình nồng thở vị xa xăm” gợi nên thân hình vạm vỡ của người dân
chài thấm đẫm hơi thở của biển cả, nồng mặn vị muối đại dương. Hai câu thơ sau miêu tả
con thuyền nằm im trên bến đỗ gợi nên một sáng tạo nghệ thuật độc đáo. Thuyền trở về
có hồn hơn, nó không còn là một con vật vô tri vô giác mà đã trở thành người bạn của
ngư dân. Dường như nhà thơ đang hòa vào cảnh vật cả hồn mình để lắng nghe âm thanh
của gió rít nhẹ ngày mới, tiếng sóng vỗ triều lên, tiếng ồn ào của chợ cá và lắng đọng

trong từng thớ gỗ con thuyền. Điều đó gọi nên những kỉ niệm và thế giới tình cảm mà ông
trao vào các cảnh vật.
Ở khổ thơ cuối cùng, nhà thơ đã nói lên tiếng nói từ tận đáy lòng và bày tỏ tình cảm của
một người con xa quê hương, đất nước:
“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc thuyền vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá”.
Qua mấy câu thơ, ta thấy được khung cảnh vô cùng sống động trước mắt. Quê
hương luôn nằm trong tiềm thức nhà thơ, hiện hình trong từng suy nghĩ, dòng cảm xúc.
Quê hương là mùi biển mặn nồng, con nước xanh, màu cá bạc và cánh buồm vôi. Màu
của quê hương là màu tươi sáng và gần gũi nhất. Tế Hanh yêu những hương vị đặc trưng
của quê hương đầy quyến rũ và ngọt ngào. Chất thơ của ông cũng bình dị như chính con
người ông, những người dân quê ông, khỏe khoắn và sâu lắng.
Bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh thiên nhiên tươi sáng,
sinh động về làng quê miền biển, cùng với những hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của
người dân làng chài và sinh hoạt lao động thường ngày của họ. Bài thơ cũng như lời nói
hộ những tình cảm yêu quê hương đất nước của những người con xa quê.